Een T-appliance is een activator-ontwerp van orthodontist en uitvinder Ton Kooiman te Gouda.
De T is van Ton. Het apparaat werd na de introductie in 1985 een van de populairste activator modellen in Nederland. In 1990 volgde een face-lift en sindsdien heet deze activator de New T-appliance.
De kracht van het ontwerp zit in de verstelmogelijkheden tijdens de behandeling. Deze activator maakt tot 5 mm verbreden van de bovenkaak mogelijk, onafhankelijk van de ondertandboog. Gelijkertijd wordt het onderste gedeelte, waar de onderkaak in bijt, naar voren bijgesteld. Dat kan links en rechts onafhankelijk als dat nodig is. Dit verstellen gebeurt met ingebouwde schroefjes.
Wat is nodig om een activator te maken?
Om een activator zoals een New T-appliance te maken is een digitale scan nodig van het gebit (vroeger moest je daarvoor ‘happen’). Daarnaast is het nodig om vast te leggen hoe de onderkaak onder de bovenkaak moet komen te staan in de constructie van de beugel. Dat gebeurt met een zogenaamde ‘constructiebeet’. Wij doen dat nog analoog, met warm gemaakte roze was. Op geleide van de orthodontist bijt het patiëntje met de onderkaak naar voren in de was.
In het orthodontisch laboratorium wordt de beugel gemaakt.
De constructiebeet wordt per nacht-transport naar het laboratorium Ortholab in Doorn vervoerd. Dit transport blijft nodig omdat de nieuwe beugels ook worden afgeleverd bij de praktijk. De scan gaat via internet naar het laboratorium. In het laboratorium wordt een digitale print van de scan gemaakt, zodat er een analoog beeld ontstaat van de boven- en onderkaak van de patiënt. De constructiebeet maakt duidelijk hoe de verhouding van de kaken moet zijn in de te maken activator.
Wennen aan je activator
De eerste drie dagen heb je last van extra speeksel wat je steeds weg moet slikken. Daarbij dwingt de activator steeds je onderkaak in de nieuwe stand. Dit extra speeksel gaat na een aantal dagen wennen weer over. Het kan handig zijn een handdoek over je kussen te leggen zolang dit duurt.
Praten is eerst wat lastig. Vooral de letters ‘s’ en ’t’ zijn lastig te vormen. Dit went later ook, dan gaat praten weer beter.
In het begin zijn je kauwspieren, door alle gymnastiek die ze met de beugel moeten uitvoeren, wat vermoeid, je kunt zelfs spierpijn voelen. Dat gaat na een week al voorbij. Over het algemeen duren deze klachten niet lang, hoe beter je de activator draagt des te sneller de klachten verdwijnen.
Als de beugel in het begin ’s nachts uit gaat is dat niet erg. Dat hoort bij de gewenning. Na de eerste week blijft de beugel meestal goed zitten.
Schoonhouden van de activator
Het gebit moet natuurlijk goed schoongehouden worden, dus poetsen zonder beugel in de mond. Deze beugel mag ook gewoon gepoetst worden met tandpasta. Na verloop van weken kan wat tandsteen op de beugel ontstaan, een wit laagje kalk. Dat komt gewoon uit het speeksel en slaat neer op de beugel. In dat geval kun je de beugel overdag in een beker normale azijn zetten. De kalk zal zacht worden en kan makkelijk van de beugel worden gepoetst.
Problemen met dragen?
Als scherpe stukjes aan het plastic van de beugel zitten, mag je die best met een nagelvijltje wat glad maken. Als er andere dingen zijn waardoor je last hebt, neem dan contact op met de praktijk, dan kunnen we die misschien verhelpen. Het is namelijk wel belangrijk om de activator goed door te dragen.
Hoe lang draag je de activator?
Wij laten een activator in de regel ongeveer gedurende één jaar dragen. Je ziet al veel eerder effect, maar langer dragen geeft meer stabiliteit van het resultaat.
Als je begint met de activator geeft deze eerst een andere houding van de onderkaak ten opzichte van de bovenkaak. Omdat er meer ruimte op het kaakgewricht komt, zal groei (bij kinderen) gaan plaatsvinden op de kaakkoppen. Dat gebeurt in eerste instantie met zacht kraakbeen en pas na 6 maanden groeit daar stevig bot in. Dit laatste is belangrijk en moet de tijd krijgen. Vandaar dat we een activator ongeveer een jaar laten dragen. Daarna volgt in de regel vaste apparatuur voor de correctie van details.
Wat is het beoogde effect van een activator?
Een activator wordt gebruikt om de verhouding tussen boven- en onderkaak weer te normaliseren.
Hieronder geven we een voorbeeld aan de hand van een tweetal sets röntgenfoto’s die zijn genomen van de zijkant van het hoofd van dezelfde patiënten, voor en na de activator-behandeling. Zo wordt het effect beter zichtbaar. Er gaat ongeveer een jaar over zo’n activator-behandeling Daarna volgt in de regel nog een periode met vaste apparatuur (slotjes), voor de details.
